Jeśli zależy Ci na tym, aby Twój nowoczesny dom z dużą ilością światła był optymalnie zaprojektowany względem stron świata i w pełni wykorzystał potencjał działki, zapraszam do kontaktu – wspólnie przeanalizujemy najlepsze rozwiązania dla Twojej inwestycji.
Jak usytuować dom względem stron świata?
Jak usytuować dom względem stron świata?
Przy projektowaniu domu (a także przy doborze domu katalogowego) należy zwrócić uwagę na doświetlenie poszczególnych pomieszczeń światłem dziennym. Starajmy się zatem trzymać podstawowej zasady, czyli podążania za słońcem. Pomieszczenia w których przebywamy rano powinny być skierowane w stronę wschodnią, a pokoje wieczorne – na zachód.
Przed przystąpieniem do projektowania lub przed kupnem projektu gotowego warto przeanalizować optymalne usytuowanie pomieszczeń w domu względem stron świata. Omówmy więc sytuację idealną, która prawdopodobnie w rzeczywistości nigdy nie będzie miała miejsca, ale do której powinniśmy dążyć przy planowaniu swojego domu. Na początek mały szkic, na którym schematycznie przedstawiam drogę słońca.
Wynika z niego, że słońce wschodzi od strony wschodniej, zachodzi od strony zachodniej, a w południe świeci od strony południowej. Nie jest to specjalnie odkrywcze, ale warto uświadomić sobie ten fakt patrząc na mapę działki, na której planujemy postawić dom. Dzięki temu bardzo szybko i łatwo rozmieścimy pomieszczenia kierując się zasadą podążania za słońcem.
Strona północna
Sytuacja idealna jest, gdy wjazd i wejście na działkę znajduje się od strony północnej, czyli najgorzej doświetlonej. Jest to korzystne, ponieważ od tej strony możemy umieścić garaż, wiatrołap, pomieszczenia gospodarcze. Dzięki temu ważniejsze pomieszczenia, jak np. salon, gabinet, sypialnie będą oświetlone bezpośrednio.
Od strony północnej, północno-wschodniej lub północno-zachodniej powinniśmy umieścić również kuchnię oraz jadalnię. Dzięki temu pomieszczenia w których przechowujemy żywność nie będą się zbytnio nagrzewały. A przy okazji usytuowanie kuchni blisko wejścia do domu skraca drogę jaką trzeba przebyć z zakupami.
Strona wschodnia
Strona wschodnia (a także północno- i południowo-wschodnia) to miejsce idealne na sypialnię. Zaprojektowanie okien w ścianie wschodniej pozwoli na budzenie się ze słońcem co pozytywnie nastraja na cały dzień (a przynajmniej do porannej kawy).
Strona południowa, południowo-zachodnia
Od strony południowej i południowo zachodniej pomieszczenia będą doświetlone w godzinach popołudniowych. Jest to najbardziej cenne oświetlenie, a więc od tej strony umieszczamy najważniejsze pomieszczenia domu, w których przebywamy po południu i wieczorem – salon, jadalnia, biblioteka itp. Od tej strony również powinniśmy usytuować wyjście na taras. Idealnie jest, gdy od strony południowej lub południowo-zachodniej mamy ogród i piękny widok z okna.
Wynika z tego, że ze względu na doświetlenie nasz dom powinien mieć pomieszczenia rozmieszczone jak na poniższym schemacie:
Ale dodatkowo powinniśmy zwrócić uwagę na inne kwestie:
Krajobraz
Poszukajmy w krajobrazie widoku, który zwraca na siebie uwagę. Może to być jezioro, panorama miasta, wioska z dominantą w postaci wieży kościoła, las, a nawet własny ogródek. Przebywanie w domu, który ma kontakt z krajobrazem jest ogromną przyjemnością.
Podsumowanie
Oczywiście opisane przeze mnie zasady są bardzo ogólne i dotyczą sytuacji idealnej. W rzeczywistości usytuowanie domu względem stron świata jest sztuką kompromisu. Ukształtowanie działki i rysunek krajobrazu powodują, że z reguły z pewnych rzeczy musimy niestety rezygnować, na rzecz innych które uznamy że są dla nas ważniejsze.
Kierujmy się jednak prostą zasadą podążania za słońcem: pomieszczenia w których przebywamy rano umieśćmy od strony wschodniej, pomieszczenia dzienne i wieczorne od strony południowej, południowo-zachodniej i zachodniej, a pomieszczenia nie wymagające bezpośredniego słońca od strony północnej. I nie zapominajmy przy tym o widokach z okien – poza schronieniem przed deszczem i mrozem dom powinien również zapewniać przyjemność z życia.
arch. Szymon Kuhn
Jestem architektem z uprawnieniami budowlanymi do projektowania w specjalności architektonicznej bez ograniczeń. Prowadzę pracownię architektoniczną od 2012 roku. Specjalizuję się w projektowaniu domów jednorodzinnych na indywidualne zamówienie. Do 2025 roku wybudowano ponad 60 domów na podstawie moich projektów. W wolnym czasie uczę się gry na perkusji, interesuję się Formułą 1 i ścigami się gokartami.
Komentarze
Dzień dobry
Dziękuję za ten interesujący głos. Miło mi że wyraził Pan swoją opinię.
Piękno projektowania budynków polega między innymi na tym, że można ukształtować przestrzeń dowolnie, w zależności od potrzeb przyszłych użytkowników. Opisane przeze mnie zasady są ogólne, sprawdzające się w większości przypadków. Ale nie jest to jedyne słuszne rozwiązanie. Każdy człowiek jest inny i projektowanie należy zacząć od rozpoznania potrzeb mieszkańca. Z pewnością gdybym miał projektować dom dla Pana, to nie zaprojektowałbym przeszkleń na stronę południową i zachodnią.
Przegrzewanie się budynków można ograniczać stosując odpowiednie elementy zacieniające, jak żaluzje zewnętrzne, rolety, okapy, daszki, zieleń, markizy – w zależności od architektury budynku.
Z mojego punktu widzenia lepiej jest zaprojektować dom otwarty na słońce, a w kilka ekstremalnie upalnych dni w roku zasłonić okna od strony zewnętrznej na przykład za pomocą markizy, niż przez cały rok mieszkać w zacienionym domu. Ale to jest kwestia indywidualna.
Tak walimy salon z ogromnymi przeszkleniami na południe/zachód, później rolety zasłonięte i klimatyzator ustawiony na maksa.
Gdy chcesz wyjść z salonu do ogrodu, dostajesz podmuch gorąca, a zaraz za tyłkiem musisz zamykać drzwi bo w salonie zaraz jest ukrop.
Te, wskazany w tym artykule,ustawienie jest dobre pod względem ogrzewania domu ale nie pod względem użytkowania. Ja mam salon po stronie północnej i gdy używa się tarasu (a używa się go w dni ciepłe a nie w zimie) jest on w przyjemnym chłodzie. Salon też jest praktycznie cały czas otwarty na ogród bo jest w cieniu.
Jest to chyba najlepsze rozwiązanie na lato.
Co do zimy wczesnej wiosny i później jesieni naprawdę otwieramy wtedy salon na ogród?
Dla mnie idealne usytuowanie domu jest dokładnie na odwrót niż w tym artykule. Być może ogrzewanie jest odrobinę droższe (choć przy dzisiejszej izolacji różnica jest niewielka) ale za to w lecie domu nie trzeba chłodzić (przegrzanie bolączką domów pasywnych) a o komforcie użytkowania nie wspomnę.
Dziękuję za udział w dyskusji i ten ciekawy głos. Zgadzam się, że rozmieszczenie pomieszczeń jest jedną z ważniejszych decyzji – jeśli nie najważniejszą. Oczywiście nie ma rozwiązania idealnego, które będzie dobre dla całej ludzkości. Na tym właśnie polega projektowanie, gdzie poszukuje się najlepszych możliwych rozwiązań dla konkretnego człowieka – użytkownika budynku. Dlatego gdybym miał projektować dom dla osoby która lubi długo pospać to sypialnia na pewno nie byłaby umieszczona od strony wschodniej.
Z drugiej strony zwracam uwagę na fakt, że lepiej jest mieć okno na nasłonecznioną stronę i regulować natężenie światła wedle własnych potrzeb np. za pomocą okiennic, żaluzji, markiz, rolet itp. rozwiązań. Dzięki temu mamy wybór – chcemy mieć od rana słońce to odsłaniamy okno, a jak chcemy dłużej pospać to okno zasłaniamy. Jeśli natomiast okno będzie na stronę zacienioną np. północną, to wyboru już nie będziemy mieli.
Z kuchnią – podobnie z jadalnią – sytuacja jest oczywiście odwrotna. Tutaj należy raczej słońca unikać, aby pomieszczenia te się nie nagrzewały zbyt mocno. Dlatego okna tych pomieszczeń powinny wychodzić na stronę północną, lub mieć możliwość zasłonięcia od strony zewnętrznej.
Pamiętam też zachodną kuchnię w mieszkaniu w bloku. Latem po południu, gdy gotowało się w garnkach, bardzo ciężko było tam przebywać, a po stronie wschodniej wtedy, przyjemnie.