Jeśli zależy Ci na tym, aby Twój nowoczesny dom z dużą ilością światła był optymalnie zaprojektowany względem stron świata i w pełni wykorzystał potencjał działki, zapraszam do kontaktu – wspólnie przeanalizujemy najlepsze rozwiązania dla Twojej inwestycji.

Jak usytuować dom względem stron świata?
Jak usytuować dom względem stron świata?
Przy projektowaniu domu (a także przy doborze domu katalogowego) należy zwrócić uwagę na doświetlenie poszczególnych pomieszczeń światłem dziennym. Starajmy się zatem trzymać podstawowej zasady, czyli podążania za słońcem. Pomieszczenia w których przebywamy rano powinny być skierowane w stronę wschodnią, a pokoje wieczorne – na zachód.
Przed przystąpieniem do projektowania lub przed kupnem projektu gotowego warto przeanalizować optymalne usytuowanie pomieszczeń w domu względem stron świata. Omówmy więc sytuację idealną, która prawdopodobnie w rzeczywistości nigdy nie będzie miała miejsca, ale do której powinniśmy dążyć przy planowaniu swojego domu. Na początek mały szkic, na którym schematycznie przedstawiam drogę słońca.

Wynika z niego, że słońce wschodzi od strony wschodniej, zachodzi od strony zachodniej, a w południe świeci od strony południowej. Nie jest to specjalnie odkrywcze, ale warto uświadomić sobie ten fakt patrząc na mapę działki, na której planujemy postawić dom. Dzięki temu bardzo szybko i łatwo rozmieścimy pomieszczenia kierując się zasadą podążania za słońcem.
Strona północna
Sytuacja idealna jest, gdy wjazd i wejście na działkę znajduje się od strony północnej, czyli najgorzej doświetlonej. Jest to korzystne, ponieważ od tej strony możemy umieścić garaż, wiatrołap, pomieszczenia gospodarcze. Dzięki temu ważniejsze pomieszczenia, jak np. salon, gabinet, sypialnie będą oświetlone bezpośrednio.
Od strony północnej, północno-wschodniej lub północno-zachodniej powinniśmy umieścić również kuchnię oraz jadalnię. Dzięki temu pomieszczenia w których przechowujemy żywność nie będą się zbytnio nagrzewały. A przy okazji usytuowanie kuchni blisko wejścia do domu skraca drogę jaką trzeba przebyć z zakupami.
Strona wschodnia
Strona wschodnia (a także północno- i południowo-wschodnia) to miejsce idealne na sypialnię. Zaprojektowanie okien w ścianie wschodniej pozwoli na budzenie się ze słońcem co pozytywnie nastraja na cały dzień (a przynajmniej do porannej kawy).
Strona południowa, południowo-zachodnia
Od strony południowej i południowo zachodniej pomieszczenia będą doświetlone w godzinach popołudniowych. Jest to najbardziej cenne oświetlenie, a więc od tej strony umieszczamy najważniejsze pomieszczenia domu, w których przebywamy po południu i wieczorem – salon, jadalnia, biblioteka itp. Od tej strony również powinniśmy usytuować wyjście na taras. Idealnie jest, gdy od strony południowej lub południowo-zachodniej mamy ogród i piękny widok z okna.
Wynika z tego, że ze względu na doświetlenie nasz dom powinien mieć pomieszczenia rozmieszczone jak na poniższym schemacie:

Ale dodatkowo powinniśmy zwrócić uwagę na inne kwestie:
Krajobraz
Poszukajmy w krajobrazie widoku, który zwraca na siebie uwagę. Może to być jezioro, panorama miasta, wioska z dominantą w postaci wieży kościoła, las, a nawet własny ogródek. Przebywanie w domu, który ma kontakt z krajobrazem jest ogromną przyjemnością.
Podsumowanie
Oczywiście opisane przeze mnie zasady są bardzo ogólne i dotyczą sytuacji idealnej. W rzeczywistości usytuowanie domu względem stron świata jest sztuką kompromisu. Ukształtowanie działki i rysunek krajobrazu powodują, że z reguły z pewnych rzeczy musimy niestety rezygnować, na rzecz innych które uznamy że są dla nas ważniejsze.
Kierujmy się jednak prostą zasadą podążania za słońcem: pomieszczenia w których przebywamy rano umieśćmy od strony wschodniej, pomieszczenia dzienne i wieczorne od strony południowej, południowo-zachodniej i zachodniej, a pomieszczenia nie wymagające bezpośredniego słońca od strony północnej. I nie zapominajmy przy tym o widokach z okien – poza schronieniem przed deszczem i mrozem dom powinien również zapewniać przyjemność z życia.

arch. Szymon Kuhn
Jestem architektem z uprawnieniami budowlanymi do projektowania w specjalności architektonicznej bez ograniczeń. Prowadzę pracownię architektoniczną od 2012 roku. Specjalizuję się w projektowaniu domów jednorodzinnych na indywidualne zamówienie. Do 2025 roku wybudowano ponad 60 domów na podstawie moich projektów. W wolnym czasie uczę się gry na perkusji, interesuję się Formułą 1 i ścigami się gokartami.
Komentarze
Dzień dobry, ciężko mi będzie cokolwiek konkretnego odpowiedzieć bez znajomości ukształtowania terenu, miejsca wjazdu na działkę, mapy itp. Mogę jedynie odpowiedzieć że starałbym się usytuować dom w taki sposób, żeby część dzienna była otwarta na zachód (oświetlenie) i północ (widok), dobrze byłoby również zyskać trochę słońca południowego. Może należałoby wybudować dom wzdłuż osi północ-południe, w którym cała część zachodnia będzie pełniła funkcję dzienną: kuchnia od północy z dużymi oknami otwierającymi widok na rzekę, następnie jadalnia z wyjściem na taras w kierunku zachodnim i salon doświetlony od strony południowej? Całość byłaby jedną otwartą przestrzenią tak aby z każdego miejsca widoczny był widok na rzekę.
Witam serdecznie, posiadamy dużą działkę bo aż 4ha. Od strony północnej płynie rzeka od południa wysoki las ok 20m, wschód i zachód pola.Nniestety warunki zabudowy mówią o minimalnym położeniu budynku 100m od rzeki i 12m od lasu więc został mały prostokąt jakieś 30m od lasu. Oczywiście najładniejsza stroną jest północ z uwagi na rzekę. Problemem jednak zostaje cień lasu który cały czas rośnie i zimą może przykryć większość domu.Czy jest jakieś rozsądne wyjście z ustawieniem domu w tym przypadku?
Dzień dobry. Budynek skręcony, czyli usytuowany pn-zach, pn-wsch, pd-zach, pd-wsch spowoduje, że elewacje pn-zach i pn-wsch zimą nie będą łapały światła w ogóle, lub bardzo niewiele. Proszę pamiętać, że zimą im bliżej 22 grudnia, tym bardziej słońce wschodzi od strony południowo-wschodniej, a nie wschodniej i północno-wschodniej. Analogicznie z zachodem. Więc jeśli jest taka możliwość i zależy Pani na dużej ilości słońca w domu, to raczej wybrałbym działkę „prostą”.
Wszedzie czytam informacje, iz najlepsze polozenie domu wzgledem kierunkow swiata to wjazd od polnocy, salon od poludnia itd., czyli poszczegolne sciany usytuowane prostopadle do glownych kierunkow. Zastanawiam sie jednak, czy nie lepsze byloby polozenie domu, nazwijmy je – „skrecone”, czyli sciany budynku prostopadle/zwrocone na pn-zach, pn-wsch, pd-zach i pd-wsch? W takim polozeniu nawet sniany polnocne bylyby czesciowo doswietlane od wschodu i zachodu. Faktem jest, ze kat penetracji wnetrza budynku przez swiatlo sloneczne bylby zgola inny, zatem… Prosze o podpowiedz. Mam dylemat, czy wybrac dzialke „skrecona”, czy tez „prosta” 🙂
Dziękuję za udział w dyskusji. Ciekawa opinia, szczególnie że ma Pani bezpośrednie porównanie obu rozwiązań. Oczywiście każde z nich ma swoje plusy i minusy, nie ma rozwiązania idealnego. Rozważając jedynie okres letni, kiedy chcemy ukryć się przed słońcem, z pewnością poranne doświetlenie salonu jest korzystniejsze. Jednak analizując cały rok, a szczególnie okres zimowy, doświetlenie południowe i zachodnie w salonie w mojej opinii jest lepsze. Ale jest to oczywiście kwestia wyboru, każdy człowiek jest inny i ma inne potrzeby. Z pewnością jednak kuchnię i jadalnię należy przed słońcem ukrywać, jeśli jest to możliwe.